Riski Avantaja Farklı Bir Bağlamda Dönüştüren Şiir* / Mehmet Akif Ertaş


Divan Edebiyatı’nı, yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğinde yeniden gündeme getirmek mümkün müdür?

Bu soru, karşılığını; akademik düzeyde, şairlere, eserlere odaklanan çalışmalarda bulmaya çalışmıştır ancak; o dönemin şiirinin yeniden gündeme getirilip getirilemeyeceği sorusu, bir iki isim dışında cevabın doygunluğunu yaşayamamıştır. Bu bir iki ismin en önemlilerinden birisi kuşkusuz Elif Nuray’dır.

1988 yılında Elazığ’da dünyaya gelen Nuray’ın şiirinin kaynağında, Divan Edebiyatı’ndan önce Elazığ Folkloru’nun izlerini görmek mümkündür.

Elazığ’da Enver ve Paşa Demirbağ gibi isimlerle olgunlaştırılan Folklor, diğer yörelerden farklı bir kanalda ilerleyerek Divan Edebiyatı’nın edalı söyleyişini bünyesine dâhil etmiştir. Folklor’un şiirle bu yönde kuracağı bir ilişkinin ona zarar veremeyeceğini düşünen Nuray, ilhamını bu noktadan alarak ancak, ilham aldığı noktaya saplanmayarak ve Divan Edebiyatı’nın şahikasında yer bulan şairlerle hasbıhal eyleyerek poetikasının sınırlarını belirlemiştir. Dizelerine buyur ettiği kelimeler; yaşanılan çağın; diyaloğuna, sohbet ve muhabbetine kulaklarını tıkadığı için, hasbıhal, samimiyetin sıcak rüzgârını, dizelerde gözlerini sabitleyenlerin belleklerine, yüreklerine ve ruhlarına estirmiştir.

“Melali anlamayan nesle aşina değiliz” ve “Hafızayı beşer nisyan ile malüldür” dercesine şiirlerini çoğaltan Nuray’ın takip ettiği yol, çağdaşlarından farklı güzergâhlar bularak menziline erişme derdindedir. Çağdaşları, kelimeleri dizginsiz ırmakların çağıltılarına nakışlarken, o, suskunluğa terk edilmiş nehirlerin sözcüsü olmak için kalemi eline almıştır. Harfleri nehirlerin süveydalarına dokundukça, nehirler, suskunluklarının nedenlerini okura ıstırap makamından bir ezgi dinletircesine sıralamışlardır.

Nuray’ın dizeleri, şiirde olduğu gibi musikide de şahikada duran bestekârlarla hasbıhal eylemektedir. Musiki ile müzik arasındaki derin uçurumun bilincindeki poetik düzlemde, Suzidil ile Kürdîlihicazkâr gibi makamlar, Ali Ufki, Abdülkadir Meragi gibi virtüözlerin kanatlarında sonsuz boşluğa doğru ıstırapla tereddüdü harmanlayan bir seyahate çıkarılmışlardır. Cinsiyetsiz dilinde, sadece bu isimleri değil, Adile Sultan, Reftar Kalfa gibi kadınların imzalarını da hissetmek mümkündür.

Divan Edebiyatı’nı yeniden gündeme getiren Nuray; bu edebiyatın en önemli temalarından aşkı anlatırken, onu, yaşadığı çağın hayhuyundan nasıl azat edebileceğini hem sormakta, sorgulamakta, hem de sorgulatmaktadır. Onun şiiri, duyguyu anlatan, duyguyu hissin ve duyarlılığın haddesinden geçirdiği için duygulandırmakla kalmayan bir şiir olduğu için, aşk da yaşanılan hayhuya mağlup edilmemiştir.

Müşkülpesentliğine toz kondurmayan, ince hesap yüklü, analitiği özümsemiş bir belleğe seslenen şiirleri; Nuray’ın, tahsilini gördüğü matematikle nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu da göstermektedir. Matematiğin onunla, onun matematikle karşılaşmalarını, sadece, bir tesadüfün tabii neticesi olarak ele almak mümkün değildir. Nuray ve matematik randevu sadakatine halel getirmedikleri için söz konusu şiirler gün ışığına çıkarak söz konusu poetikayı olgunlaştırmıştır.

Divan Edebiyatı’nı günümüzde yeniden yorumlayarak, riskten farklı bir bağlamda avantaj devşiren Elif Nuray; bu edebiyata bakışın, gerçekleştirilen sayısız çalışmaya rağmen bakarkörlükten kurtulamadığı bir ortama dizelerini takdim etme mesaisini sürdürmektedir. Şiirleri henüz kitaplaşmayan Nuray’ın risk anaforunda sıklıkla savrulup savrulmayacağını zamana bırakmanın gereği yoktur çünkü Nuray, zamanı kurtarmayan, zamandan çalmayan, bizzat zamanın kendisi olmak için ter döken bir şiir için dirsek çürütmektedir.

*Yaprak Ünvar’ın şiirine odaklanan, Onaltıkırkbeş’in 30. sayısında yayımlanan yazı “Riski Avantaja Dönüştüren Şiir” başlığını taşımaktaydı. Ünvar’ın çağdaşı Elif Nuray’ın şiiri farklı bir bağlamda bu fiili gerçekleştirdiği için söz konusu başlık tercih edilmiştir.

kaynak: Onaltıkırkbeş Dergisi, sayı 31, 1 Eylül 2009

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s